سه گل از گلستان شهدای ارامنه 

شهید ویگن کارایتیان :

خواهر شهید : ویگن همیشه سعی می کرد دیگران را خوشحال کند .
می‏گویند شهدا انسان‏های والایی هستند. درست است چون فقط چنین انسان‏هایی می‏توانند از خود گذشتگی کنند و گران بهاترین سرمایه خود را که جان است، فدا کنند.
شهید ویگن گاراپیدی (کاراپتیان) چهارمین فرزند خانواده هفت نفری در تاریخ 3 فروردین سال 1344 در روستای خاکباد از توابع الیگودرز متولد شد. تحصیلات دبیرستان را ناتمام گذاشت و برای اعزام به خدمت، خود را به اداره نظام وظیفه معرفی کرد. پس از طی چند ماه دوره آموزشی در پادگان لویزان به لشکر 21 حمزه در دهلران و سپس موسیان منتقل شد. در همین زمان، وی پدرش را از دست داد. بعد از دو ماه نبرد در جبهه، ویگن کاراپتیان هفتم فروردین 66 بر اثر اصابت ترکش خمپاره نیروهای دشمن بعثی، هنگام دیده‏بانی در منطقه زبیدات (شرهانی) به خیل شهدای 8 سال دفاع مقدس پیوست. پیکر پاک این رزمنده دلیر بعد از انتقال به تهران و انجام تشریفات مخصوص مذهبی با حضور صدها نفر از هم‏وطنان مسیحی و مسلمان و نمایندگان ارتش جمهوری اسلامی ایران در قطعه شهدای ارامنه تهران به خاک سپرده شد.
خواهر شهید درباره خصوصیات اخلاقی وی می‏گوید: ویگن پسر شاد و بسیار مهربانی بود و همیشه سعی می‏کرد دیگران را خوشحال کند. روزی که مطلع شدیم ویگن به شهادت رسیده است، روز بسیار سختی برای ما بود؛ دادن این خبر به مادری که به ویگن وابستگی شدیدی داشت، بسیار مشکل بود. هنور پس از گذشت 20 سال از این واقعه، در خلوت خانه ساعت‏ها با او سخن می‏گوید. مادرم با مشقت زیاد او را بزرگ کرده بود. به یاد ویگن با هزینه برادرانم ساختمان مخابرات در روستای ما بنا شد تا اهالی آنجا بتوانند از آن استفاده کنند.

شهید نوریک دانیلیان :

همسر شهید: هیچ‏گاه از مجروحیت‏هایش نگفت .
شهید دانیلیان (خاتون نژاد) چند بار مورد اصابت ترکش قرار گرفت، یک بار هم جراحی شد، اما در این مورد هرگز با خانواده سخن نمی‏گفت.
جانباز شهید نوریک دانیلیان دومین فرزند از یک خانواده هفت نفری مستضعف ارمنی در فروردین سال 1342 در تهران چشم به جهان گشود. قبل از پایان دوره دبیرستان به علت اوضاع بسیار وخیم مالی خانواده‏اش، مجبور به ترک تحصیل شد. او در 11 سالگی مادرش را از دست داد. پدرش نیز درمانده از همه‏ جا، به مدت دو سال نوریک و برادرش را به محلی در جلفای اصفهان که در آن جا زیر نظر خلیفه‏گری ارامنه اصفهان و جنوب، از بچه‏های بی‏سرپرست حمایت می‏شد، سپرد. نوریک بعد از ترک تحصیل به کار در آرایشگاه، مکانیکی و تراشکاری پرداخت تا بتواند کمک خرج خانواده باشد. نوریک در زمان جنگ تحمیلی خود را به مرکز نظام وظیفه معرفی کرد و بعد از طی دوره آموزشی به جبهه‏های جنگ اعزام شد. برای درک حد و اندازه متانت شهید نوریک کافی است ذکر شود که وی در خلال دفاع قهرمانانه در دوران جنگ تحمیلی، به دفعات مورد اصابت ترکش واقع شد و یک نوبت نیز مورد عمل جراحی قرار گرفت؛ موج انفجار نیز یک بار به شدت او را زخمی کرد اما او هرگز سخنی در این باره به خانواده‏اش نگفت.
برای درک حد و اندازه متانت شهید نوریک کافی است ذکر شود که وی در خلال دفاع قهرمانانه در دوران جنگ تحمیلی، به دفعات مورد اصابت ترکش واقع شد و یک نوبت نیز مورد عمل جراحی قرار گرفت؛ موج انفجار نیز یک بار به شدت او را زخمی کرد اما او هرگز سخنی در این باره به خانواده‏اش نگفت.
در جبهه راننده آمبولانس نیز بود و دائم مجروحان را از خطوط مقدم به بیمارستان‏ها انتقال می‏داد. با همین حال نوریک تا پایان مدت خدمت قانونی در جبهه ماند. در سال‏های بعد از فراغت از خدمت، به کار و تلاش پرداخت و تشکیل خانواده داد که حاصل آن یک دختر است. نوریک بعد از اتمام دوره خدمت سربازی همواره تحت معالجه قرار داشت. در این مدت ترکش به جای مانده نزدیک ستون فقرات را که باعث عفونت شده بود، با عمل جراحی بیرون آوردند اما حال عمومی او روز به روز به وخامت گرایید تا اینکه در شب ژانویه سال 2004 یعنی دهم دی ماه 1382 روح بزرگش به ملکوت اعلی پیوست. شهید نوریک دانیلیان بدون هیچ‏گونه تشریفات، در تهران به خاک سپرده شد. همسر شهید نوریک دانیلیان درباره او می‏گوید: نوریک مرد ساکت و آرامی بود. زمانی که با نوریک ازدواج کردم، حالش خوب بود. بعد از چهار سال دردهایش شروع شد. او از ناحیه ماهیچه‏های پا، درد شدیدی داشت. درون بدنش هم ترکش‏هایی وجود داشت اما زیاد باعث ناراحتی او نمی‏شد. او کم‏کم لاغر شد و وجود ترکش‏ها او را آزار می‏داد. چند ترکش با انجام عمل جراحی از بدنش خارج شد اما به دلیل ضعف شدید روز به روز حالش بدتر می‏شد. خودرویی داشت که با آن در آژانس مشغول به کار شده بود. بعضی وقت‏ها نیز مسافرکشی می‏کرد. اما زمانی که حالش بدتر شد آن را فروختیم. هفت سال زندگی مشترک داشتیم. زمان تولد دخترمان حال جسمی او بد نبود اما به تدریج حافظه خود را از دست داد تا اینکه قبل از سال میلادی 2004 دیگر قادر به حرف زدن نبود. همیشه من از او پرستاری می‏کردم، حتی زمانی که ترکش به نخاع او رسیده بود.

شهید رایمون باغرامیان :

شهید رایمون باغرامیان (خاتون نژاد) از جمله شهیدان دوران دفاع مقدس است. شهید رایموند باغرامیان (خاتون‏ نژاد) در تاریخ
26 تیر ماه 1342 در شهر تهران متولد شد. در شش سالگی به همراه خانواده به شهرستان اصفهان نقل مکان کرد. تحصیلات ابتدایی و راهنمایی را در مدارس ارامنه «آرمن و کاتاریتیان» گذراند و پس از آن در دبیرستان ابوذر اصفهان در رشته صنایع فلزی مشغول به تحصیل شد. در سال 1364 همراه دوستان خود به خدمت سربازی رفت. پس از اتمام دوره آموزشی در مرکز آموزشی 05 کرمان، به لشکر 64 ارومیه (قسمت توپخانه) پیوست. پس از مدتی به شهرستان پیرانشهر اعزام شد و در تاریخ 29 اردیبهشت ماه سال 1365 در منطقه حاج عمران بر اثر موج شدید ناشی از انفجار در زمان تک هوایی دشمن بعثی، به درجه رفیع شهادت نائل آمد. پیکر مطهر شهید رایموند باغرامیان پس از انجام مراسم مذهبی، با حضور پرشور صدها نفر از ارامنه شاهین شهر و اصفهان در حالی که با برگزاری راهپیمایی علیه حکومت بعثی صدام حسین، اسرائیل و حامیان جانی آنان همراه بود، در فضایی آکنده از غم و اندوه در گورستان ارامنه اصفهان به خاک سپرده شد. یکی از سخنرانان در نطقی اعلام کرد: امروز، نام رایموند عزیزمان در کنار اسامی ارمنیانی قرار می‏گیرد که با نثار زندگی خود در راه آزادی و خوشبختی ملت ایران، باعث سربلندی و عزت جامعه ارمنی شده‏اند. در این لحظه که پیکر جوان او را به خاک می‏سپاریم امیدواریم تا خون ریخته شده وی، موجبات تحکیم بیشتر روابط ارمنیان با دیگر هم‏وطنان مسلمان خویش را فراهم آورد.
منبع:
سند غربت به نقل از :
کتاب گل مریم(بررسی نقش ارامنه در هشت سال دفاع مقدس نوشته دکتر ارمان بوداغستان) و ‏ایسنا

نگاه کنید به:شهیدان ارمنی در جنگ ایران و عراق

چند وقت پيش در خواب به من گفت كه سر قبرم يك پرچم ايران بزن!

اولين شهيد اقليت‌ها در جريان انقلاب، وارطان آراكليان است كه در مقابل ساختمان راديو تلويزيون در 22 بهمن 1357 و در درگيري با نيروهاي ضدانقلاب به شهادت رسيد. چند سؤال و جواب كوتاه با مادر او در مقابل شماست!...

در آستانه دهه فجر، نيم نگاهي به آرشيو روزنامه‌ها در سال 57، به خوبي مي‌توانست فضاي آن روزها را برايم تداعي كند. مجلد روزنامه كيهان، بهمن 57 را ورق مي‌زدم كه در ميان صفحات، عكس جواني نظرم را جلب كرد... مطلب مربوط به جواني ارمني بود كه در درگيري‌هاي روبروي راديوتلويزيون (جام‌جم) به شهادت رسيده بود. كنجكاوي‌ام باعث شد تا رد او را بگيريم. اتفاقاً چند روز بعد، از خيابان نوفل لوشاتو كه مي‌گذشتم، تابلوي خيابان شهيد «وارطان آراكليان» نظرم را جلب كرد. گمان كردم بتوانم از طريق خانه‌هاي آن خيابان به ردي از خانواده شهيد برسم. از قضا صاحب سوپرماركتي كه در آن نزديكي بود، مسيحي از آب درآمد و گفت كه مادر وارطان در سفارت ارمنستان كار مي‌كند. خلاصه بعد از چند روز پي‌جويي، توانستم خانم «وارتوش اسماعيلي» را پيدا كنم. ......

* دوستان به دلیل نداشتن تربیت خانوادگی عده ای و همچنین گذاشتن پیام های تبلیغاتی در اینجا برای حفظ حقوق دیگران برخلاف میل باطنی مجبور شدم قفل کودک را فعال کنم.

شهیدان ارمنی در جنگ ایران و عراق

در شرایطی که خودروی نفربر نظامی یا ماشین آلات راه سازی سنگین و سردخانه های مجهز نیروگاه های موقت تولید برق و حتی ماشین آلات نظامی و جنگی نیاز حیاتی برای رزمندگان و پیشبرد اهداف نظامی به شمار می رفتند این صنعتگران توانستند در کمترین زمان ممکن و به مطلوب ترین شکل نیاز آنان را بر آورده سازند. علاوه بر صنعتگرانی که در پشت جبهه در خدمت رزمندگان بودند می توان به صاحبان ارمنی صنایع اشاره کرد که در طول جنگ با تغییر خط تولید خود نیازهای تدارکاتی و نظامی رزمندگان در شهرها را بر آورده می ساختند. گروه دیگری از صنعتگران نیز در کارگاه های خود و یا در محیط و فضای باز انجمن های ورزشی ارامنه کشور به ویژه تهران و اراک اقدام به تاسیس بیمارستان های سیار حمام های سیار و سرویس های بهداشتی سیار و سایر تجهیزات مورد نیاز نموده و به جبهه ها اهدا کردند.

یکی دیگر از فعالیت های ستاد پشتیبانی جبهه های شورای خلیفه گری ارامنه تهران بسیج عمومی جهت جمع آوری وجوه نقدی بود. با حمایت شورای مذکور ده ها دستگاه آمبولانس مجهز موتور سیکلت و اقلام دیگر خریداری و به رزمندگان اهدا گردید. در امر جمع آوری کمک های مردمی می توان به کمک های مالی انجمن های ورزشی و فرهنگی ارامنه تهران انجمن خیریه بانوان صنعتگران و بانوان و کارگران و پزشکان و به ویژه دانش آموزان ارمنی مدارس ارامنه کشور اشاره نمود. از فعالیت های مهم این ستاد سازماندهی و اعزام پزشکان و پرستاران ارمنی به جبهه های نبرد بود که با همکاری و هماهنگی درمانگاه خیریه آودیسیان وابسته به شورای خلیفه گری ارامنه تهران و نیز جامعه پزشکان ارمنی ایران صورت پذیرفت. در این راستا نمی توان نقش ارزنده ای را که پزشکان و پرستاران ارمنی در جبهه ها برای مداوای مجروحین ایفا نمودند از یاد برد.

تصاویر زیر متعلق به شهیدان ارمنی می باشد:

آئین غباررویی مزار شهیدان ارمنی:

اسامی این شهیدان و جانبازان و آزادگان ارمنی به مرور زمان در وبلاگ قرار می گیرد.

شهیدان زرتشتی

اولین یادوراه شهدای ارامنه نیروی زمینی ارتش برگزار شد

این یادواره با همکاری سازمان ایثارگران نیروی زمینی ارتش و خلیفه گری ارامنه تهران  و به منظور تجلیل از 146 شهید ، مفقود ، جانباز، آزاده و خانواده آنها برگزار شد .

دراین مراسم که با حضورامیر سرتیپ متقی ، رییس سازمان حفظ آثار ارتش ، امیر داوری رییس ایثارگران نیروی زمینی ، امیر دربندی جانشین عقیدتی و سیاسی  ارتش وسبوه سرکیسیان اسقف اعظم خلیفه گری ارامنه تهران ، تنی چند از فرماندهان ارتش ، مقامات دینی ارامنه وخانواد ایثارگران ارامنه برگزار شد ضمن قرائت دعا توسط  روحانی های ارامنه  نسبت به مقام شامخ شهدا ادای احترام شد .

وی با اشاره به تاریخ شهدای ارامنه در ایران گفت : سالیان سال ملت ارامنه خون خودشان را نثار این کشور کرده و از هیچ کوششی دریغ نکردند .  

سرکیسیان  به سمینار گفت و گوی ادیان که توسط ایران در بیروت برگزار شده بود اشاره کرد وگفت : در آنجا صحبت شد که ما به عنوان ادیان توحیدی چگونه می توانیم در کنار هم باشیم و در کنار هم در جهت اهداف بالای جامعه خودمان تلاش کنیم . امروز یکی از نمونه های زیبا و با ارزش همین گفتگوی  تمدن ها رخ داده است . ما از ادیان مختلف در کنار هم جمع شده ایم تا با یکدیگر برای آمرزش روح شهدایمان دعا کنیم . این یکی از ویژه گی های بارز هویت جامعه ماست . ما با این احساس برای شهدای خودمان دعا می کنیم زیرا که شهادت نمونه ای از این گفتگو است .

وی در پایان  افزود : شهدا مدام  با خدا، ملت و میهن خودشان در گفتگو بودند  و در این راه نیز جان خود را فدا کردند مانیز برای آنها طلب آمرزش و برای کشور خودمان ایران ، شکوفائی ، رشد ، پیشرفت ، توسعه و صلح هرچه بیشتر آرزومی کنیم . 

این گزارش حاکی است امیر آزاده سرتیپ دوم ستاد علی داوری رییس سازمان ایثارگران نیروی زمینی ارتش نیز در این مراسم با بیان خاطراتی ازدوران دفاع مقدس و اسارت به گوشه هایی از ایثارگری های نیروهای ارامنه اشاره کرد و گفت :  شهدای ارامنه در دوران هشت سال دفاع مقدس این افتخار را داشتند که دوشا دوش دیگر رزمندگان عزیز در سراسر جبهه های حق علیه باطل مردانه و جوانمردانه تا مرز جان وشهادت پیش رفتند و از میهن و کشور عزیزشان دفاع کردند .

وی افزود : کدام هجرتی بالاتر از این هجرت است و کدام فداکاری بالاتر از این فداکاری و جانبازی است که این عزیزان مهاجران الله نسبت گرفتند . چه کسی می تواند و چه شخصییتی می تواند ارزش این سرمایه معنوی که با اخلاص و معنویت توام و به پیشگاه الهی عرضه شد را بداند . جز آن مالک اصلی که خداست . کسی جز او نمی تواند این پاداش را بدهد . او مشتری و خریدار جان شهدا است .

رییس سازمان ایثارگران نیروی زمینی ارتش به آیات قرآن اشاره کرد وگفت: خدا در قرآن می فرماید این بیع و داد و ستدی را که انجام دادید بالاترین ارزش و سود را دارد. این هم در قرآن آمده و هم در انجیل و تورات بدان اشاره شده است .

وی در پایان افزود : شهدای ارامنه  جانشان را برای وطنشان ایران ایثار کردند و غیورمندانه در هشت سال دفاع مقدس جنگیدند و ما به این عزیزان مسیحی افتخار می کنیم .  

برپایه این گزارش درپایان مراسم پس از سخنان امیر داوری ، تنی چند از خانواده شهدا ، جانبازان و آزاده ها لوح یادبود و هدایایی را از ارتش دریافت کردند . این مراسم با پذیرائی ناهار به اتمام رسید .

گفتنی است در حاشیه این مراسم گروه موزیک ارتش نیز در محوطه کلیسای سورپ ترکمانچاس  به اجرای برنامه پرداخت .